De avond waarop Ajax zich tot beste club ter wereld kroonde

Sommige voetbalbeelden hebben geen uitleg nodig. Een vol Olympisch Stadion, Johan Cruijff in het rood-wit, Johan Neeskens die toeslaat en een piepjonge Johnny Rep die zichzelf in één avond definitief op de kaart zet. Op 28 september 1972, inmiddels 54 jaar geleden, beleefde Ajax een van de grootste avonden uit zijn geschiedenis. De Amsterdammers versloegen het Argentijnse Independiente met 3-0 en mochten zich voor het eerst wereldkampioen voor clubteams noemen.

De Wereldbeker voor clubteams werd destijds beslist over twee wedstrijden tussen de winnaar van de Europa Cup I en de winnaar van de Copa Libertadores. Ajax had zich enkele maanden eerder voor het tweede jaar op rij tot kampioen van Europa gekroond door Internazionale in De Kuip met 2-0 te verslaan. Johan Cruijff maakte beide doelpunten. Independiente veroverde aan de andere kant van de oceaan de Zuid-Amerikaanse hoofdprijs.

Het eerste treffen tussen beide grootmachten vond op 6 september plaats in Avellaneda, bij Buenos Aires. Ajax kwam al na vijf minuten op voorsprong door Cruijff. De Argentijnen speelden stevig en Cruijff moest al vroeg geblesseerd het veld verlaten. Ajax leek de overwinning desondanks over de streep te trekken, totdat Francisco Sá in de slotfase de 1-1 maakte. Alles moest daardoor drie weken later in Amsterdam worden beslist.

Op 28 september wachtte Independiente een totaal andere omgeving. Het Olympisch Stadion zat vol en Ajax wist precies wat het moest doen. De ploeg van trainer Ștefan Kovács beschikte over een elftal waarvan de namen inmiddels tot de canon van het Nederlandse voetbal behoren: Heinz Stuy, Wim Suurbier, Barry Hulshoff, Ruud Krol, Arie Haan, Gerrie Mühren, Johan Neeskens, Piet Keizer, Sjaak Swart en natuurlijk Johan Cruijff.

Neeskens brak de wedstrijd al vroeg open. Na ongeveer twaalf minuten zette hij Ajax op 1-0. De marge bleef lange tijd klein, maar de Amsterdammers hadden de wedstrijd onder controle. Daarna kwam een jonge aanvaller het veld in die de avond definitief naar zich toe zou trekken.

Johnny Rep verving Sjaak Swart en had niet veel tijd nodig om zijn naam aan de wedstrijd te verbinden. Halverwege de tweede helft maakte hij de 2-0. In de slotfase sloeg Rep opnieuw toe: 3-0. Voor de toen 20-jarige aanvaller betekende het optreden zijn grote doorbraak in Ajax 1. Ajax zelf omschrijft het duel achteraf eveneens als het moment waarop de jonge Rep definitief doorbrak.

Na het laatste fluitsignaal was het duidelijk: Ajax was wereldkampioen. Over de twee wedstrijden stond er een overtuigende totaalscore van 4-1 op het bord. Eerst Europa veroveren en vervolgens de Zuid-Amerikaanse kampioen verslaan: het Ajax van Cruijff, Keizer en Neeskens stond aan de absolute top van het mondiale clubvoetbal.

Wat de beelden vandaag zo bijzonder maakt, is misschien wel hoe anders het voetbal eruitzag. Geen miljardenproductie, geen gigantische led-schermen en geen socialmediacamera's die iedere beweging volgen. Wel een vol Olympisch Stadion, witte doelpalen, een zwaar veld en elf Ajacieden die bezig waren geschiedenis te schrijven.

Het succes paste bovendien in een bijna absurd sterke periode. Ajax won in 1971, 1972 én 1973 de Europa Cup I. In het seizoen 1971/72 pakte de ploeg daarnaast het landskampioenschap en de KNVB-beker. De Wereldbeker maakte het plaatje compleet: Ajax had Nederland en Europa veroverd en kon na die septemberavond ook zeggen dat het de beste club ter wereld was.

En dan zijn er de beelden. Ruim een halve eeuw later zien we Cruijff weer bewegen, Neeskens weer scoren en Rep opnieuw tweemaal toeslaan. Spelers van wie jongere generaties vooral de verhalen kennen, komen ineens weer tot leven.

Dus zetten we de klok voor deze video even 54 jaar terug.

Naar het Olympisch Stadion in Amsterdam, naar een Ajax-elftal dat tot de beste uit de voetbalgeschiedenis wordt gerekend en naar de avond waarop drie doelpunten genoeg waren om één grote conclusie te trekken:

Ajax was de beste van de wereld.

Foto's (C): BSR AGENCY