Noorwegen neemt afscheid van koning Harald V
Noorwegen heeft vandaag op indrukwekkende en ingetogen wijze afscheid genomen van koning Harald V. De vorst, die op 28 augustus op 89-jarige leeftijd overleed, werd in Oslo naar zijn laatste rustplaats gebracht. Langs de route stonden tienduizenden mensen om de koning een laatste groet te brengen. Ook vanuit verschillende Europese koningshuizen was de belangstelling groot.
De dag begon met een plechtige processie vanaf het Koninklijk Paleis naar de Dom van Oslo. Om 12.00 uur vertrok de kist van Harald, gehuld in de Noorse koninklijke standaard. Kanonschoten vanaf de vesting Akershus begeleidden het begin van de tocht, terwijl langs de Karl Johans gate grote groepen mensen zich hadden verzameld. Toen de kist passeerde, werd het volgens Reuters vrijwel volledig stil langs de route.
Achter de kist liepen koning Haakon VIII en andere leden van de Noorse koninklijke familie. Koningin Sonja, die na het overlijden van haar echtgenoot na tientallen jaren huwelijk afscheid moest nemen, volgde samen met koningin Mette-Marit per auto.
Om 13.00 uur begon in de Dom van Oslo de uitvaartdienst. De plechtigheid werd geleid door Olav Fykse Tveit, de presiderend bisschop van de Kerk van Noorwegen. Ook bisschop Sunniva Gylver van Oslo had een rol tijdens de dienst. Aan het begin werd in heel Noorwegen een minuut stilte gehouden. Muziek vormde een belangrijk onderdeel van de ceremonie, met medewerking van onder anderen het koor van de Dom van Oslo.
Koninklijke families nemen afscheid
De uitvaart bracht een groot aantal Europese koningshuizen naar de Noorse hoofdstad. Vanuit Nederland waren koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Beatrix en prinses Amalia aanwezig. Ook koning Felipe en koningin Letizia van Spanje, koning Frederik en koningin Mary van Denemarken en vertegenwoordigers van onder meer de Belgische, Luxemburgse, Britse, Japanse, Jordaanse en Monegaskische koningshuizen woonden de plechtigheden bij.
Opvallend groot was de Zweedse vertegenwoordiging. Koning Carl XVI Gustaf kwam samen met onder anderen kroonprinses Victoria, prins Daniel, prins Carl Philip, prinses Sofia en prinses Madeleine naar Oslo. De nauwe familiebanden tussen de Scandinavische koningshuizen werden daarmee tijdens het afscheid opnieuw zichtbaar.
Niet alleen royals waren aanwezig. Ook staatshoofden en regeringsvertegenwoordigers uit verschillende landen reisden af naar Noorwegen. Onder hen was de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Daarmee kreeg de uitvaart naast het persoonlijke afscheid van de familie ook het karakter van een grote internationale staatsplechtigheid.
Massaal afscheid van een koning
De belangstelling voor Haralds afscheid was al in de dagen voorafgaand aan de uitvaart groot. Volgens het Noorse hof liepen meer dan 46.000 mensen langs zijn kist toen die stond opgebaard in de kapel van het Koninklijk Paleis. Daarnaast werden bij het paleis bloemen, kaarsen en Noorse vlaggen achtergelaten.
Die betrokkenheid was ook vandaag zichtbaar. Grote delen van het centrum van Oslo waren afgesloten en langs de route stonden mensen meerdere rijen dik. De Noorse politie sprak vooraf van de grootste geplande politieoperatie uit haar geschiedenis.
Harald stond sinds 1991 aan het hoofd van Noorwegen en was daarmee 35 jaar koning. Tijdens zijn koningschap kreeg hij een reputatie als een relatief toegankelijke vorst die veel nadruk legde op saamhorigheid. In zijn eerste toespraak als nieuwe koning omschreef zijn zoon Haakon hem niet alleen als staatshoofd, maar vooral als een bijzondere vader.
Na de dienst werd de kist opnieuw in processie door Oslo vervoerd, ditmaal richting de vesting Akershus. Vier Noorse F-35-gevechtsvliegtuigen vlogen als eerbetoon over de stad, waarbij één toestel zich symbolisch losmaakte van de formatie.
In Akershus vond vervolgens het laatste, meer besloten gedeelte van het afscheid plaats. Harald kreeg daar zijn rustplaats in de koninklijke crypte, waar ook eerdere Noorse vorsten zijn bijgezet.
Met zijn begrafenis kwam tevens een einde aan de officiële periode van nationale rouw. Voor Noorwegen begint daarmee een nieuw tijdperk onder koning Haakon VIII.
De foto's van vandaag laten ondertussen vooral zien hoe groot het afscheid was: van de stille mensenmassa langs de straten van Oslo en de emotionele momenten binnen de koninklijke familie tot de vele buitenlandse royals die voor één dag samenkwamen om koning Harald V een laatste eer te bewijzen.
Foto's (C) BSR AGENCY